Tuesday, March 1, 2016

በዕውቀቱ ሥዩም፡- የንግሥተ ሳባ ጥበብን ፍለጋ ጉዞዋ መነሻውም ኾነ መድረሻው የአልጋ ላይ የፍቅር ጨዋታ/የወሲብ ረኻብ አልነበረም!!



በዲ/ን ኒቆዲሞስ  ~nikodimos.wise7@gmail.com
(ምንጭ፡- ከሰደንቅ ሳምንታዊ ጋዜጣ መጠነኛ ማስተካከያ ተደርጎበት የተወሰደ፡፡)

በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ተማሪ እያለን ነበር በመጀመሪያ ጊዜ ከበዕውቀቱ ሥራዎች ጋር የተዋዋኩት፡፡ በወቅቱ በዕውቀቱ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ዋናው ካምፓስ የሥነ ልቡና/Pyschology ተማሪ እያለ ‹በራረሪ ቅጠሎች› በሚል ርዕስ ከደርዘን የሚልቁ ጣፋጭና አከራካሪ ወጎቹንና ትረካዎቹን በአንድ ላይ ጠርዞ ለአንባብያን ያቀረባቸው መጣጥፎቹ በብዙዎች ዘንድ ተወዳጅነትንና ተደናቂነትን እንዲያተረፍ አድርጎት እንደነበር አይዘነጋም፡፡
በዚህ መጽሐፉ በዕውቀቱ በተለይ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች መካከል ያለውን የዘር ሽኩቻ፣ የርዕዮተ ዓለም ቅኝት፣ የዘመኑን የብሔር ፖለቲካዊ ቀውስ፣ ተማሪዎች ዶርም ያለውን አስቂኝ፣ አዝናኝና አሳዛኝ ገጠመኞችን- እኛ ተማሪዎችን ራሳችንን በቅጡ እንድናይና ቆም ብለን እንድጠይቅ የሚያደርጉን መረርና ከረር ያሉ እውነቶችን ከቀልድና ከተርብ፣ ከአሽሙርና ከአግቦ ጋር እያዋዛና እያዛነቀ የተረከበት መጣጥፎቹ አሁንም ድረስ በብዙዎች በናፍቆት ተደጋግመው የሚነበቡ ናቸው፡፡

በዕውቀቱ በእነዚህ ጽሑፎቹ የአገራችንን ታሪክ የሞገተባቸው፣ የወቅቱን የአገራችንን ፖለቲካ ንቅዘት፣ የብሔርተኞችን ሹክቻቸውን፣ የባህል ወረራውን በየፈርጁ የተቸበት፣ የሕይወቱን ፍልስፍና የገለጸበት፣ በሃይማኖትና በሃይማኖተኞች ላይ የተሳለቀባቸው አፈንጋጭና ጎናጭ መጣጥፎቹ ይነሣሉ፡፡ ለዛሬም ለዚህ ጽሑፌ መነሻ የሆነኝ በዕውቀቱ ሥዩም ከዓመታት በፊት በ‹በራሪ ቅጠሎች› እና በቅርቡ ደግሞ ባሳተመው ‹ከአሜን ባሻገር› በሚለው መጽሐፉ ላይ ኢትዮጵያዊቷ ንግሥተ ሳባ/አዜብ/ማክዳ ጥበብን ፈልጋ ወደ ኢየሩሳሌም ያደረገችውን ታሪካዊና መንፈሳዊ ጉዞ መነሻውና መድረሻው የወሲብ ረኻብ/ናፍቆት የወለደው አስመስሎ ያቀረበበት ትርከቱንና እንዲሁም መንፈሳዊ ሕይወትን በአለፍ ገደም ስላቅና በትችት ያነሣውን ሐሳቡን ፊትለፊት ለሞግተው ወደድኹ፡፡
በዕውቀቱ በ‹በበራሪ ቅጠሎች› መጽሐፉ የንግሥተ ሳባን ወደ ንጉሥ ሰለሞን ያደረገችውን ታሪካዊና መንፈሳዊ ጉዞዋን በተመለከተ እንዲህ ነበር ያለው ወይም የተሣለቀው፣ ‹‹… እንደው የሆነስ ሆነና በሐበሻ ምድር ሰለሞንን የሚያስንቅ ወንድ ጠፍቶ ነው ንግሥተ ሳባ ወንድ ፍለጋ ያን ሁሉ ኪሎ ሜትር አቋርጣ ወደ ኢየሩሳሌም- ንጉሥ ሰለሞን ድረስ የተጓዘችው …?!›› ቃል በቃል እንደጠቀስኩት እርግጠኛ ባልሆንም ፍሬ ሐሳቡ ግን ይኸው ነው፡፡ በዕውቀቱ በተመሳሳይም በቅርቡ ባሳተመው ‹ከአሜን ባሻገር› በሚለው መጽሐፉ ላይም የንግሥተ ሳባን ጉዞ በተመለከተም የንግሥቲቷን ጉዞ መቋጫው ‹‹የአልጋ ላይ የፍቅር ጨዋታ/የወሲብ ረኻብ›› አስመስሎ ሊያቀርበው ዳድቶታል፡፡
እንዲህ ይላል፣ ‹‹በአክሱም ከተማ ከሚገኙ ሆቴሎች ባንዱ ያየኹት የንግሥተ ሳባ ሥዕል አሁንም ይመጣብኛል፡፡ … እንደላላ አምፖል ካፎቱ ለመውደቅ በቋፍ ላይ ያለ ትልልቅ ዓይን ያላቸው አጃቢዎች ተከተሏታል፡፡ ንጉሥ ሰለሞን ፈገግ ብሎ እየጨበጠ ይቀበላታል፡፡ ለነገሩ ማታ የሚያደርገውን ሲያስብ ፈገግ ማለት ሲያንሰው ነው፡፡›› እንግዲህ ይህ በዕውቀቱ በደረሰበት የታሪክ መረዳትም ሆነ ምርምር፣ አሊያም ደግሞ የሥነ-ልቡና ዕውቀት፣ ንግሥተ ሳባ የሰለሞንን ቤተ መንግሥት በረገጠች ቅጽበትና ንጉሥ ሰለሞንም ያችን አፍሪካዊት ዕንቁ፣ ጥቁር፣ ውብ ሳባዊት ንግሥት- ማክዳን ባያት በዛች ልዩ አጋጣሚ- በሁለቱም ልብ ውስጥ የነደደው፣ የተንቀለቀለው በውስጣቸው የተዳፈነው የፍትወት ስሜት ወይም በአራዳዎቹ አገላለጽ ‹የወሲብ ስሜታቸው/ሀራራቸው› እንደኾነ ሊያሳምነን ይሞክራል፡፡
በዕውቀቱ በዚሁ ‹ከአሜን ባሻገር› ሥራው አብዮተኛ ወዳጁን ተመስገንን በዘከረበት ጽሑፉ ለወሲብ ያለውን አመለካከት/ፍልስፍና እንዲህ ገሃድ አውጥቶታል፡፡ ከወንድማዊነት ቁጭትና መቆርቆር በሚመስል ስሜት ለተመስገንና ለመጽሐፉን ተደራሲያን ወንድማዊ ምክሩን እንዲህ በማለት አጋርቶናል፡፡ በዕውቀቱ ተመስገን በርግጠኝነት እንደሚታሰር ከውስጠ አዋቂ መረጃ እንደደረሰው ከገለጸለት በኋላ፣
‹‹… ወዳጄ እንግዲህ የፈራኸው የመከራ ቀን ኮተተት እያለ እየመጣ እንደሆነ ሳይገለጽልህ እንዳልቀረ እገምታለኹ፡፡ እናም አብዮተኛው ወንድሜ ከመታሰርህ በፊት ለምትወዳት ልጅ ደውልላትና ተዝናና፣ ዓለምህን ቅጭ …፡፡›› ሲል ወንድማዊ ምክሩን ለግሶታል፡፡ እንግዲህ በነገታው እግረ ሙቅ ለሚጠብቀው ወዳጁ፣ እንደ መልካም ወዳጅ በደጁ ከሚጠብቀው መከራ በፊት ይህን ያንዣበበበትን የመከራ መርግ ለጊዜውም ቢሆን ፈጽሞ እንዳያስበውና፣ ሁሉን አስረስቶ ፍጻሜ የሌለው ወደሚመስል የደስታ ባሕር ሊከተው የሚችለው መፍትሔውና የመጨረሻው ደስታው ‹‹ከሚወዳት ልጅ ጋር አንሶላ ሲጋፈፉ ማደር›› መሆኑን በዕውቀቱ ለሚወደው ወዳጁ አበክሮ ሲወተውተው እናነባለን፡፡
 በዕውቀቱ በታሪካችን ውስጥ ትልቅ ስም ትተው ስላለፉት ስለ ሴት ጀግኖቻችን፣ ከመቆርቆርና ተገቢው ስፍራ ሊሰጣቸው ይገባል ከሚል ቁጭት ስለ ሴት እናቶቻችን፣ ሚስቶቻችንና እህቶቻችን መዛግብትን ፈትሾ ድንቅ የኾነ ታሪካቸውን ያስነበበን፣ በዕውቀቱ እንደገና ተገልብጦ ለወዳጁ ተመስገን በፊቱ ለተጋረጠበትና ሊውጠው ላለው መከራው ማስረሻ ትኾነው ዘንድ የሚወዳትን ሴት ደውሎላት ሌሊቱን ኹሉ ዓለሙን ይቀጭ፣ ይደሰት ዘንድ እንዲህ ዓይነቱን የሴትነትን ክብርንና የፍቅር ግንኙነትን የሚንድ ምክር ለጋሽ ሊሆንበት የቻለበት አካኼዱ ግራ የሚያጋባ ነው፡፡
በዕውቀቱ በሌላኛው ትረካውም በጠራራ ፀሐይ ወሲብ እንደ ሸቀጥ በሚቸረቸርባት በአሜሪካዋ በላስቬጋስ ከተማ ቆይታው በኋላ የቨርጂኒያ ወዳጁ ስለከተማዋ በጠየቀው ጊዜ ምላሹ፣ ‹‹አትጠገብም፣ ትጣፍጣለች፤ ይለንና አስከትሎም፣ ‹‹… ቬጋስን የመሰለ የኃጢአት ሀገር ብርሃን አልብሶ ላሊበላን የመሰለ ቅዱስ ከተማ በውድማ ጨለማ የሚያዳፍን አምላክ ምንድን ነው?!›› በማለት ፈጣሪንና ሃይማኖተኞችን ይሞግታል፣ ይሣለቅባቸዋል፡፡ እንዲህ ዓይነቱ ከሃይማኖታችን፣ ከኢትዮጵያዊ ታሪካችን፣ ባህላችንና ትውፊታችን ያፈነገጠ በዕውቀቱ ለልቅ ወሲብና ለፍትወት ፈንጠዝያ ያለው ይሄ አፈንጋጭ አመለካከቱ እንዴት በልቡ ሊሰርጽ እንደቻለም እንዲህ ሲል ያወጋናል፡፡
በዕውቀቱ ይህ ለወሲብ ያለውን አፈንጋጭ ሐሳቡን ባስነበበት ‹‹ከአሜን ባሻገር›› መጽሐፉ የሦስተኛ ዓመት የሳይኮሎጂ ተማሪ እያለ ‹‹The Future of an Illusion›› የተባለውን የሲግመንድ ፍሮይድን መጽሐፍ ካነበበ በኋላ ከሃይማኖት ጋር ፍቺ እንደፈጸመ በዚሁ መጽሐፉ ውስጥ ይነግረናል፡፡ እናም ባጭር ቃል በዕውቀቱ ኢ-አማኒ ነው ማለት ነው፡፡ በዕውቀቱ ሥራዎቹን አብዝቶ የሚያደንቅለትና ከነገረ-ሃይማኖት ሰላማዊ ፍቺ እንዲፈጽም የረዳው ሲግመን ፍሮይድ ወሲብን በተመለከተ ያራምድ የነበረው እሳቤው ደግሞ በዕውቀቱ የተለያዩ ጽሑፎቹ ውስጥ በጉልህ ሲንጸባረቅ እናያለን፡፡ ይህን እውነታ በአጭሩ ከመረጃ ጋር ለመዳሰስ እንሞክር፡፡
በዕውቀቱ አብዝቶ የሚያደንቃቸው እንደ ሲግመን ፍሮይድና የወሲብ አብዮት/Sex Revolution የሚለውን ዝነኛ ስያሜ እ.ኤ.አ. በ1945 ላስተዋወቀው ቪልኽም ሪች ላሉ ምሁራን- ከሞላ ጎደል ወሲብ የሕይወት ሁነኛ አስጨናቂ ጥያቄ አድርጎ የሚበይንና ወሲብ የብዙ ነገር መንሥኤ በመሆኑ ከሕሊና ጓዳችን አርቀን መደበቅ የለበትም የሚል እሳቤን ሲያቀነቅኑ የኖሩ ምሁራን ናቸው፡፡ ፍሮይድ ለሥነ-ልቡና ዐውድ ያሻገረው ጠቃሚ ዕውቀት የለም ብሎ መከራከር ፈፅሞ የማይቻል ነው፡፡ ምንም እንኳን ፍሮይድ ለአያሌ የሥነ-ልቡና መርማሪዎች አመቺ መንገድ መጥረግ የቻለ ቢሆንም ቅሉ እጅግ በርካታ ‹ወፈፌ› ሳይንቲስቶችን በማፍራት፣ ማኅበረሰቡ ዘንድ ከፍተኛ የሞራል ቀውስንና የመንፈስ መራቆትን በጥልቀት መትከል የቻለ የነገረ-ወሲብ መርማሪ ነው፡፡
ፍሮይድ በበርካታ ሥራዎቹ ሙሉ በሙሉ የሚያስተምረው ራስን ያለልክ መውደድን ነው፡፡ ሃይማኖትን አለመከተል፣ እግዚአብሔርን አለመቀበል፣ ባህልን አለመጠበቅ፣ ወሲብን ለእርካታ ብቻ መጠቀም፣ የገዛ እናትን ለወሲብ መመኘት፣ የገዛ ወላጅ አባት እንዲሞት በጥልቅ መሻት የመሳሰሉት እሳቤዎች የፍሮይድ አስተምህሮ የማዕዘን ድንጋይ ናቸው፡፡ ለፍሮዳዊያን ወሲብ እንቅልፍ ማምጫ እንጂ ከአብሮ መቆየት፣ ከቅዱስነት፣ ዘርን ከማስቀጠል፣ ሓላፊነት ከመውሰድ ጋር ፈፅሞ አይገናኝም፡፡
በሃይማኖትም ኾነ በሞራል አስተምህሮ መሠረት የግብረ ሥጋ ግንኙነት በአንድ ወንድና በአንዲት ሴት መኻል ያለ፣ የነበረ እንዲሁም በቀጣይነት ሊኖር የሚገባው መተሳሰብ፣ መቻቻል፣ መፈቃቀር … ወዘተ በጠንካራ ትዳር እንዲታሰርና የሰው ልጅ ዘሩን ጠብቆ እንዲኖር ያስቻለ ቅዱስ ግንኙነት እንደሆነ ያስተምራሉ፡፡ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስም በዕብራውያን መልእክቱ፣ ‹‹መጋባት በኹሉ ዘንድ ክቡር መኝታውም ንጹሕ ይሁን፤ ሴሰኞችንና አመንዝሮችን ግን እግዚአብሔር ይፈርድባቸዋል፡፡›› ይላል፡፡
በርግጥም ወሲብ በሰው ልጆች ታሪክ ውስጥ የተጫወተው ሚና ላቅ ያለ ለመሆኑ እማኝ አያሻውም፡፡ ይሁንና ዛሬ ላይ ፍትወተ ሥጋን ለመቀስቀስ ሲባል በመንፈስ ልዕልና የተቀመረው የወንድና የሴት ግንኙነት ‹‹ቀስቃሽ (sexy/hot) ነች ወይስ አይደለችም?›› ወደሚለው የላሸቀ የዳሌና ጭን አስተሳሰብ ዝቅ እንዲል መደረጉ በሂደት ፍፁም የመከነ ትውልድ እንድንጥለቀለቅ እያደረገን እንደሆነ እየታዘብን ነው፡፡ በርካታ የዓለማችን የመገኛኛ ብዙኃን፣ ኢንተርኔቱ፣ ሶሻል ሚዲያውና የፊልም ኢንዱስትሪውም በደረሱበት ኹሉ ይሄንኑ የሞራል ቀውስና የመንፈስ መራቆት በመትከል ላይ ይገኛሉ፡፡
ወደፍሮይድ የነገረ ወሲብ አስተምህሮ/ፍልስፍና ስንመለስም ለፍሮይድና ለተከታዮቹ ወሲብ ሁሉም ነገር ነው፡፡ ለወቅት፣ ለዕድሜና ለአእምሮ ኹናቴ የማይገዛ የህልውና ምሰሶ፡፡ በእርሱ እምነት ደመነፍሳዊ የወሲብ መሻት ይጨቆናል እንጂ ለአመል ያህል እንኳን አይለዝብም፣ አይደበዝዝም፡፡ ይህ የተቸከለ አስተሳሰብ ሲግመን ፍሮይድን ሲያጠቃ የኖረ ‹‹በሽታ›› ነው፡፡ እናም እነዚህ የ፳ኛው መቶ ክ/ዘ ቀንደኛ የወሲብ አብዮት እንቅስቃሴ/Sexual Revolution አራማጅ ለሆኑት የእነ ሲግመን ፍሮይድና ቪልኽም ሪች አድናቂ ለሆነው ለበዕውቀቱ ይህ ከምንምና ከሁሉም በፊት ወሲብ የሚለውን የተጋነነና አፈንጋጭ የሆነ አመለካከት ቢያራምድ እብዛም የሚያስደንቅ አይመስለኝም፡፡
እናም በዕውቀቱ ይህ ለወሲብ ያለው መስመር የለቀቀ የሚመስል አመለካከት በጥበብ ፍቅር ወድቃ፣ ሕዝቧን፣ አገርዋን፣ ዙፋኗን ጥላ ወደ ኢየሩሳሌም የተሰደደችውን የንግሥተ ሳባን ታሪካዊና መንፈሳዊ ጉዞዋን ወሲብን ለመሸመት ያደረገችው ተራና መናኛ ጉዞ እንደሆነ አድርጎ ሊያሣየን የደፈረው፡፡ እኛ ግን የንግሥተ ሳባ/አዜብ/ማክዳ ጉዞ- ከታሪክ አጣቅሰን፣ ከቅዱሳት መጽሐፍት አመሳክረን ዓላማው በፍጹም፣ በጭራሽ የወሲብ ረኻብ የወለደው እንዳልነበረ እንዲህ እንሞግተዋለን፡፡
ጥበብን ሽታ፣ ጥበብን ተጠምታ፣ የልቧን ምስጢር ሁሉ ልታጫውተውና እንቆቅልሽዋንና የነፍሷን ጥያቄም ሁሉ ይፈታላት ዘንድ ከምድር ዳርቻ በብዙ ስጦታዎችና አጀብ ወደ ኢየሩሳሌም የተጓዘችው ንግሥተ አዜብ/ሳባ የኢትዮጵያ ንግሥት እንደነበረች የቤተ ክርስቲያናችን ታሪክ ሊቃውንቶች ያስረዳሉ፡፡
ይህችን የጥበብ ርሃብተኛ የአክሱምን ንግሥት ሌትና ቀን እረፍት ነስቷትና ነፍሷን አስጨንቋት፣ ባሕር ተሻግራ፣ ድንበር አቋርጣ በጆሮ የሰማችውን በዓይኗ አይታ ለማረጋገጥ በመፈለግ ወደ ኢየሩሳሌም እንድትገሠግሥ ያደረጋት ምስጢር አንድና አንድ ነገር ብቻ ነበር፡፡ እርሱም ዓለም ሁሉ ጉድ የተሰኘበትና የተደነቀበት- ከእርሱም በፊት ከእርሱም በኋላ ያልሆነ የእስራኤል አምላክ ‹ያሕዌ› ለንጉሥ ሰለሞን የሰጠው ታላቅ ‹ጥበብና ማስተዋል› ነበር፡፡
ይህን ዓለም ሁሉ ዕፁብ ድንቅ በማለት ዝናውን በአጥናፈ ዓለም ሁሉ የናኘለትን የሰለሞንን ጥበብ ከጆሮ ባለፈ በዓይኗ ልታየውና ልትደነቅበት አክሱማይቷ፣ የእኛይቷ የጥቁር ምድር እንቁ በልቧ ወሰነች፡፡ እናም ንግሥት በልቧ እንዲህ ያለች ይመስለኛል፡- ‹‹ይህ በዝና፣ ‹በስማ ብለው› ብቻ በሩቅ የሚሳለሙት ሣይሆን በአካል ተገኝቶ ጆሮ ሊሰማው፣ ዓይን ሊያየው የሚገባ ድንቅ ጥበብ ነው…፡፡›› እናም የነፍሷን ናፍቆት፣ የጥበብ ረሃቧን መፍትሔ ለመስጠት ንግሥት ቆርጣ ተነሳች፡፡
ንግሥትን ከዚህ ውሳኔዋ ሊያስቆማት የሚችል አንዳች ምድራዊ ኃይል አልነበረምና፡፡ እናም የተመኘችውንም አደረገችው፡፡ ውሳኔዋ ተግባራዊ ሊሆን ያን ቅዱስ ቀን መጣ፤ በጥበብ ፍቅር ልቧ የነደደ፣ ነፍሷ የተመኘችውን እስክታገኝ እረፍት እምቢ ያላት ያቺ ገናና ልዕልት የከበረ ቤተ-መንግሥቷን ጥላ፣ ከሠራዊቷና ከሕዝቧ ተነጥላ ትመንን ዘንድ የጥበብ ፍቅር ግድ አላት፣ እናም ጉዞ ጥበብን ፍለጋ … ጉዞ ጥበብን ሐሰሳ … ‹‹መንገዶች ሁሉ ወደ ኢሩሳሌም ያቀናሉ!›› ስትል ለነፍሷ ጮኻ ተናገረች፡፡
ይህ ታላቅና ታሪካዊ የሆነ ጥበብን ፍለጋ፣ ጥበብን ሐሰሳ የንግሥት ሳባ ጉዞ፡- ተራ ጉዞ፣ አልባሌ መንገድ አልነበረም፡፡ የነፍስ ጩኸት፣ ጥልቅ የሆነ ከልብ የመነጨ፣ የዘመናት ናፍቆት የታከለበት የጥበብን ፍለጋ ጉዞ- የከበረና ከጉዞዎች ሁሉ የላቀ ልዩ ጉዞ እንጂ፡፡ እናም በኋለኛው ዘመን የእግዚአብሔር ጥበብ የሆነ፣ የአብ ክንዱና ኃይሉ ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የአክሱማይቷን የጥበብ ርሃብተኛ ተጓዥ እንዲህ ሲል አወደሳት፣ ዘከራትም፡፡ ‹‹ንግሥተ አዜብ ከዚህ ትውልድ ጋር ተነስታ ትፈርደበታለች፣ የሰለሞንን ጥበብ ለመስማት ከምድር ዳርቻ ድረስ መጥታለችና፡፡››
‹‹ክፉና አመንዝራ ትውልድ ምልክትን ይሻል፤ ከነቢዩም ከዮናስ ምልክት በቀር ምልክት አይሰጠውም፡፡ … ከዮናስ የሚበልጥ ከዚህ አለ፡፡ … ንግሥተ ዓዜብ በፍርድ ቀን ከዚህ ትውልድ ጋር ተነሥታ ትፈርድበታለች፤ የሰለሞንን ጥበብ ለመስማት ከምድር ዳር መጥታለችና፣ እነሆም ከሰለሞን የሚበልጥ ከዚህ አለ፡፡›› ማቴ ፲፪ ፣ ፴፰-፵፪፡፡
በእርግጥም የዚህች ኢትዮጵያዊት ንግሥት የጉዞዋ የመጨረሻ አድራሻ ለጊዜው ሰለሞን ቢሆንም ፍጻሜው ግን የሰለሞን የጥበብና የማስተዋል ምንጭ የእግዚአብሔር ጥበብ፣ የአብ ክንዱና ኃይሉ የሆነው እርሱ በነቢያት ትንቢት እንደተነገረለት፣ ሱባኤ እንደተቆጠረለት በዘመኑ መጨረሻ ከእመቤታችን ከቅድስት ድንግል ማርያም ሰው ሊሆን የፈቀደው የእግዚአብሔር ልጅ ኢየሱስ ክርስቶስ ነበር፡፡ ኢየሱስም በመዋዕለ ስበከቱ ለተከታዮቹ፣ ለደቀ መዛሙርቱ ለብቻቸው እንዲህ ብሎአቸው ነበር፡-
‹‹የምታዩትን የሚያዩ ዓይኖች ብፁዓን ናቸው፡፡ እላችኋለሁና፣ እናንተ ዛሬ የምታዩትን ብዙዎች ነቢያትና ነገሥታት ሊያዩ ወደዱ አላዩም፣ የምትሰሙትን ሊሰሙ ወደዱ አልሰሙም አለ፡፡›› (ሉቃ. ፲፣፳፫- ፳፬፡፡) የእኛዋ ንግሥተ ሳባ ያን ታላቅ ጥበብ፣ ያን ዕፁብ ጥበብ፣ ያን ሕያው ጥበብ፣ ያን ዘላለማዊ ጥበብ… እንደቀደሙ የአይሁድ አባቶች- እንደእነ አብርሃምና ሙሴ በናፍቆት በዓይነ ኅሊናዋ አሻግራ እያየችው በሩቅ የተሳለመችው ይመስለኛል ይህች የጥበብ ርሃብተኛ፣ ይህች የጥበብ ስደተኛ፣ የጥበብ ረሃብና ናፍቆት ልቧን ያጀገናት ኢትዮጵያዊ፣ ሳባዊ ታላቅ ንግሥት፡፡
እናም የዚህች ታላቅ ንግሥት ይህ የከበረ ጉዞዋ በጌታችንና በመድኃኒታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌል እንዲጻፍላት ሆነ፡፡ ልጅነትና ክብር፣ ኪዳንም የሕግም መሰጠት፣ የመቅደስም ሥርዓት፣ የተስፋውም ቃል ለእነርሱ የሆኑ አይሁዳውያኑ ግን ለዘመናት አባቶቻቸው ሊያዩ የተመኙትን፣ በሩቅ ሆነው የተሳለሙትን፣ ሱባኤ የቆጠሩለትን፣ በናፍቆትና በስስት የጠበቁትን- በሥጋ የተገለጠውን ያን ዕጹብና ታላቅ ጥበብ፣ የእግዚአብሔርን ሕያው ልጅ ክርስቶስን ሊቀበሉት አልወደዱም፡፡
አባቶቻቸው በብዙ ናፍቆት የጠበቁትንና የጓጉለትን ይህ ጥበብ፣ ይህ ዘላለማዊ ፍቅር በዓይናቸው ፊት ክብርና ሞገስን አላገኘም… እናም ሊያስወግዱት ወደዱ፡፡ ‹‹ወደገዛ ወገኖቹ መጣ ግን የገዛ ወገኖቹ አልተቀበሉትም፡፡›› እንዲል ቅዱስ መጽሐፍ፡፡
እነዚህ የጻድቁን መምጣት አስቀድመው ትንቢት የተናገሩትን አባቶቻቸውን ነቢያትን ያሳደዱና የገደሉ አንገተ ደንዳና ሕዝቦች በኋለኛው ዘመንም ሊቀበሉት ያልወደዱትንና የገፉትን አስቀድማ ግን፣ በንጉሥ ሰለሞን ልዩ ጥብበና ማስተዋል ውስጥ ያየችውንና የተሳለመችውን የእስራኤልን ቅዱስ፣ የፍቅርን አምላክ የጥበብን ጌታ- ኢየሱስ ክርስቶስን የአብራኳ ክፋይ፣ የጥቁር ምድሯ ትሩፋት- የንግሥት ህንደኬ ባለሟል የሆነው ኢትዮጵያዊው ጃንደረባው ያን ጥበብ፣ ያን ዘላለማዊ ፍቅር፣ በሥጋ የተገለጠውን የእግዚአብሔርን ልጅ፣ ‹ጥበብ› ኢየሱስ ክርስቶስን በሐዋርያው ፊሊጶስ አማካኝነት በታላቅ ሐሴትና ደስታ በጥምቀት፣ በፍጹም እምነት ተቀብሎ የእናት ምድሩን ጥበብን ፍለጋ ናፍቆትና ስስት- የዘመናት ጉዞ፣ የታሪክ ምዕራፍ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ዘጋው፡፡
ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ክርስቲያኖች በጻፈላቸው መልእክቱ ንግሥተ ሳባ በሩቅ ኾና ስለተሳለመችው ጥበብም እንዲህ ይላል፣ ‹‹መቼም አይሁድ ምልክትን ይሻሉ፣ የግሪክ ሰዎችም ጥበብን ይሻሉ፣ እኛ ግን የተሰቀለውን ክርስቶስን እንሰብካለን፤ ይህም ለአይሁድ ማሰናከያ ለአሕዛብም ሞኝነት ነው፣ ለተጠሩት ግን አይሁድ ቢሆኑ የግሪክም ሰዎች ቢሆኑ የእግዚአብሔር ኃይልና የእግዚአብሔር ጥብብ የሆነው ክርስቶስ ነው፡፡›› ፩ቆሮ. ፩፣፳፬፡፡ ሐዋርያው በሌላም ስፍራ ይህን የእግዚአብሔር ጥበብ ሰዎች ሁሉ ያውቁት ዘንድ በጸሎቱ እንዲህ ይማጸናል፡- ‹‹የእግዚአብሔር ምስጢር ክርስቶስን እንዲያውቁ እጋደላለሁ፣ የተሰወረ የጥብበና የእውቀት መዝገብ ሁሉ በእርሱ ነውና፡፡›› (ቆላ. ፪፣፫፡፡) እንዲል፡፡
የቤተክርስቲያናችን አባት የሆነው ቅዱስ ኤጲፋንዮስም በቅዳሴው የእግዚአብሔር ጥበብ የሆነውን ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶሰን በጎላ፣ ባማረና በተረዳ ምስጢር እንዲህ ይገልጸዋል፡- ‹‹ጥበብሰ መድኃኒነ ውእቱ ዘቤዘወነ በጥብሐ ሥጋሁ ወተሣየጠነ በንዝኀተ ደሙ ወኀረየነ ለመንግሥቱ ለዓለም ዓለም፡፡›› ጥበብ ግን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነው በሥጋው መሥዋዕትነት ያዳነን፣ በደሙም ፈሳሽነት የተወዳጀን ለመንግሥቱም የመረጠን ለዘላለሙ፡፡››
ንግሥተ ሳባ በሩቅ ሆነና በሰሎሞን ውስጥ በናፍቆት ያየችውና የተሳለመችው፣ ወደ ሀገሯና ሕዝቧ ስለመጣው መድኃኒት ኢየሱስ ክርስቶስ- ታላቅ ማዳን፣ ሕያው ጥበብ ከሰማይ ሠራዊት ከቅዱሳን ከመላእክቱ ጋር በሰማይ በአንድነት ታላቅ ሐሴትንና ደስታን ያደረገች ይመስለኛል፡፡ ለምን ቢሉ የእርስዋ የዘመናት ናፍቆት የሕዝቧም ናፍቆት ነበርና፡፡ በሩቅ የተሳለመችውን ያን የእግዚአብሔርን ቅዱስ ልጅ፣ የዳዊትን ልጅ፣ የቅድስት ድንግል ማርያምን ልጅ፣ ‹የሰው ልጅ› ተብሎ የተጠራው ኢየሱስ ክርስቶስ በኢትዮያጵያዊው ጃንደረባ በእምነት መታዘዝ ምክንያት ምድራችንን ቀድሷታል፣ ባርኳታልና!! አስቀድሞም በእስራኤላዊው በንጉሥ ዳዊት የተተነበየው ‹‹ኢትዮጵያ ታበጽሕ እደዊሃ ኀበ እግዚአብሔር፡፡›› የሚለው የመዝሙረኛው ትንቢትና የንግሥተ ሳባ የዘመናት የሩቅ ሕልምም በኢትዮጵያዊው ጃንደረባ እንዲህ ፍፃሜውን አገኘ፡፡
በእውነትም ጥበብን የመሻትና የመጠማት የኢትዮጵውያን ብርቱ የነፍስ ጩኽትና ፍላጎት ዘመናትን የሚሻገር ታሪክ ያለው እንደሆነ ቅዱሳት መጻሕፍትም ሆነ ሌሎች በዓለማችን የሚገኙ ረጅም ዕድሜን ያስቆጠሩ የታሪክና የፍልስፍና መጻሕፍቶች እማኝነታቸውን የሰጡበት እውነታ ነው፡፡ በተለምዶ ‹‹የታሪክ አባት›› ተብሎ የሚጠቀሰው ግሪካዊው ሄሮዱተስ የዓለምን ታላላቅ ሕዝቦችን የስልጣኔ ታሪክ በጻፈበት መጽሐፉ፡- ‹‹ኢትዮጵያውያን ጥበብን የሚያፈቅሩ፣ የጥበብና የእውቀት ሰዎች፣ ምድራቸውም በተፈጥሮ ሀብት የበለጸገ፣ ለጤና ፈውስ በሆኑ የተፈጥሮ ምንጮችንና ወንዞችን የታደሉ ታላቅ ሕዝቦች ናቸው… ፡፡›› ሲል በአድናቆት ጽፏል፣ መስክሯል፡፡
በመጨረሻም … ግን …ግን … ጥበብን አፍቃሪው በዕውቀቱ ሥዩም ጥበብን ፈልጋ፣ ጥበብን ሽታ ዙፋኗን ጥላ የተሰደደችውን የጥበብ ምርኮኛ- የኢትዮጵያዊቷን ንግሥት የሳባን ጉዞዋን ለምን እንዲህ አብዝቶ ከአልጋ ላይ የፍቅር ጨዋታ/ከወሲብ ጋር ብቻ አያይዞ ሊተርከው ፈለገ፣ ወደደ ወይም ደፈረ …?! እኛ ግን ከታሪክ አጣቅሰን፣ ከቅዱሳት መጽሐፍት አመሳክረን የንግሥተ ሳባ/አዜብ/ማክዳ ጉዞዋን በተመለከተ በዕውቀቱ እንደመሰለው ዓላማው በፍጹም የወሲብ ረኻብ የወለደው እንዳልነበረ እንዲህ እንሞግተዋለን፤ እንዲህ እንነግረዋለን፡፡ አበቃሁ!
ሰላም!


5 comments:

  1. Dear NIKODIMOS wonderful explanation! Bu, I would be very please if you could say something about the legend of her 'son' Minilik, which is the other side of blaming.

    ReplyDelete
  2. ግን ቀደማዊ ምኒልክ ከሰሎሞን የተወለደው በዚያው በወሲብ መሆኑን መቀበል የሚከብድ አይመስለኝም ።ስለዚህ በአንድ ደንጋይ ሁለት ወፍ ነው ነገሩ። ወሲብም መፈለጓ እንደ ጥበብ ሁሉ ነውር የለውም። ቄሶች ወሲብን እንደዳዊት ስትደግሙት አያደራችሁ። ቀን ቀን ,ምታወግዙበት ምክንያት አይገባኝም። በውቀቱ የወሲብን ቀዱስነት የካደ አይመስለኝም። ወሲብን መፈለግ ነውር አይደለም። ከሁሉም ጋር መወሰብ ግን ነውር ነው።

    ReplyDelete
  3. መናፍቃን ስለ አረፉት አባት ስህተት ፃፉጂ ምድረ ዘባራቂ

    ReplyDelete
  4. That's great. May God bless you Deacon

    ReplyDelete
  5. እናንተ ጉዶች ታላቁ መጽሃፍ መጽሐፍ ቅዱስ የሚናገረውን ላለመስማት ጆሯችሁን ደፍናችኋል ልቦናችሁን አደንድናችኋል። የወሲብ ሰው ብትሆን ኖሮ እከ አረባ ምናምን አመት ድረስ በድንግልና ተጠብቃ አትኖርም፣ የቤተመንግስቱን ደንብ ማለትም (ድንግል ያልሆነች ሴት አልጋ እንደማትወርስ ) የሚደነግገውን ህግ ጥሳ በሴሰነች ነበር። ምክንያቱም ሁሉም ነገር በጇ ስለሆነ ስህተት መስራትም (መባለግም)ወዘተ... ምን አግዷት። ንጉስ ሰለሞንም ብዙ ድርድርና ጥበብ አያስፈልገውም ነበር ከእርሷ ጋር ለመገናኘት።
    1. የእገዚአብሔር ፈቃድ ሆኖ
    2. እርሷ ባላሰበችው ሁኔታ ስለተከሰተ (አስባው ብትሄድ ኖሮ ክርክር ውስጥ አትገባም ነበር።)
    ግን ግን ታሪኳ የተጻፈው ጥበብን ፍለጋ እንደሄደች ነው እኛም እናምናለን። ከእግዚአብሄር ሌላ ምስክር ማን ሊሆን ይችላል? ጥበብን ፍለጋ ጥበብን ፍለጋ ጥበብን ፍለጋ። ይህን የአባቶቻችንን ታሪክ ማንቋሸሽ እባካችሁ ተዉንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንንን!!!!!!!!! እኛ እንጠቀምበታለን። አንኮራበታለን። አትስለቡን ይህችን ታላቅ አገር ያዩቆን ታላቅ ሆነው ከታላላቅ ነገስታት ጋር ውለው ተዋውለው ነግደው ገብይተው አገራቸውን ታላቅ አስብለው ታላቅ ሆነው ነው።

    ReplyDelete