Tuesday, December 20, 2016

የድርሳነ ሚካኤልና የድርሳነ ገብርኤል የታሪክ ሽሚያና መዘዙ

Read in PDF

“በደቡብ ሀገር መኖር መልካም ነበረ። ግን የደቡብ ሀገር ሰዎች ከእውነተኞቹ ሐሰተኞቹ ይበዛሉ።” እንዲህ ሲሉ የጻፉት ለአማርኛ ስነ ጽሑፍ መሠረት ተጥሏል ተብሎ በሚታመንበት ከ1900-1928 ዓ.ም ድረስ ባለው ዘመን  ተነሠተው  “የአማርኛን ስነ ጽሑፍ መሠረት ከጣሉና ካጠበቁ ደራስያን መሃል እውቁ የፖለቲካ ሰውና ዲፕሎማት ብላቴን ጌታ ህሩይ ወልደ ሥላሴ ናቸው፡፡” ከላይ የተጠቀሰው አረፍተ ነገር የሚገኘው ወዳጄ ልቤ በተሰኘው አሊጎሪያዊ ልቦለድ መጽሐፋቸው ውስጥ ገጽ 46 ላይ ነው። በመጽሐፉ መጀመሪያ ላይ “መሪ” ባሉት መግለጫ ውስጥ “ደቡብ ሲል አዋልድ መጻሕፍት ማለቱ ነው” የሚል ጠቋሚ አስቀምጠዋልና፥ ከአዋልድ መጻሕፍት መካከል ከእውነተኞቹ ይልቅ ሐሰተኞቹ ይበዛሉ የሚል ትዝብታቸውን የገሃዱ እውነታ ነጸብራቅ በሆነው ወዳጄ ልቤ መጽሐፍ ውስጥ አዋልድ መጻሕፍት በአብዛኛው ዋሾዎች መሆናቸውን መስክረዋል።
ሌሎች ግን ስለ አዋልድ መጻሕፍት ምስክርነት ሲሰጡ አዋልድ መጻሕፍት መጽሐፍ ቅዱስን የሚያብራሩና ከመጽሐፍ ቅዱስ የወጡ ወይም የተወለዱ ናቸው ይላሉ፡፡ ይሁን እንጂ አዋልድ መጻሕፍት በተለይም ድርሳናትና ገድላት ይዘዋል ከሚባለው እውነት ይልቅ እንደ ተባለው ውሸታቸው ይበዛል። አዋልድ መጻሕፍት በአብዛኛው በልቦለድ ታሪክና በተጋነኑ ገለጻዎች የተሞሉ ናቸው፡፡ ከመጽሐፍ ቅዱስ ጋር የሚቃረኑ ብዙ የስሕተት ትምህርቶችንም በውስጣቸው ይዘዋል። አንዳንድ ጊዜም አንድን መጽሐፍ ቅዱስ ላይ የሠፈረ ታሪክ በመሻማት እርስ በእርሳቸው ይጣላሉ፡፡ በዚህ ጽሑፍ በድርሳነ ሚካኤልና በድርሳነ ገብርኤል መካከል ስላለው ውዝግብና የታሪክ ሽሚያ በታኅሳስ ድርሳን ላይ የተገለጸውን እንመልከት፡፡ 

Tuesday, December 13, 2016

ቤተ ክርስቲያንስ በጥልቀት መታደስ የለባትምን?



ተሐድሶ የተሰኘው የግእዝ ቃል የቤተ ክርስቲያን ቃል ነው፡፡ ወይም ቤተ ክርስቲያን ስትጠቀምበት የነበረ ቃል ነው፡፡ “የነበረ” የተባለው ከጥቂት ዓመታት ወዲህ ቃሉን እንዳትጠቀምበት ስለ ተደረገና ቤተ ክርስቲያን የጣለችውን ወንጌል ማንሳትና ወንጌልን መስበክ ስሕተቶቿንም ማረም አለባት ብለው ለተነሱ ልጆቿ ክፉ ስም አድርጋ በመስጠት በአሉታዊ መንገድ እየተጠቀመችበት ስለሆነ ነው፡፡ ተሐድሶ አሉታዊ በሆነ መንገድ ጥቅም ላይ እንዲውል እንደ ማኅበረ ቅዱሳን ያሉ ፀረ ወንጌል ቡድኖች ላለፉት ሁለት ዐሥርት ዓመታትና ከዚያ በላይ ለሆነ ጊዜ ያለ የሌለ ኃይላቸውን ተጠቅመዋል፡፡

በእነርሱ ተሐድሶ የተባሉትም ወገኖች ሳይታክቱ የተሐድሶን ትክክለኛ ምንነት ለማስረዳት ጥረት አድርገዋል፡፡ ለዚህም ነው ማኅበረ ቅዱሳን ተሐድሶ የሚለውን ስም አዎንታዊነት ወደ መግለጽ የመጣው፡፡ በሐመረ ተዋሕዶ የጥር 2008 እትም ገጽ 120 ላይ ተሐድሶ ስለሚለው ቃል እንዲህ ብሏል “ስለ ተሐድሶ የቃል በቃል ትርጉም ነጋሪ አንፈልግም፡፡ ዕድሜ ለአባቶቻችን ዛሬ እናንተ የምታደናግሩበትን ግእዝ አምልተውና አስፍተው ጽፈውልን አልፈዋልና፡፡ ቃሉ አዎንታዊ ትርጉም እንዳለውም አላጣነውም፡፡ ስማችሁ “ተሐድሶ” ይባል አይባልም ለእኛ ጉዳያችን አይደለም፡፡ በእርግጥ ቃሉ ጤነኛ ቃል ስለሆነ ለእናንተ ግብር የሚስማማ አይደለም፡፡”